სოფო მამალაძე

სოფო მამალაძე (დაბ. 2001, თბილისი, საქართველო) არის ვიზუალური არტისტი, რომლის ნამუშევრები იკვლევს იდენტობას, ტრანსფორმაციას და მეხსიერების ემოციურ კვალს.

2019 წელს მან სწავლა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში სახვითი ხელოვნების მიმართულებით და 2024 წელს დაამთავრა.
2021–2022 წლებში მამალაძემ მიიღო Erasmus+ სტიპენდია და ნახევარი სემესტრით პარიზში, École Nationale Supérieure d’Arts de Paris-Cergy (ENSAPC)-ში, სახვითი ხელოვნების პროგრამაზე ისწავლა.

მამალაძე ეკუთვნის ქართველი არტისტების ახალ თაობას, რომელიც ტრადიციას თანამედროვე ხედვით ხელახლა ააზრებს. მისი შერეული მედიის პრაქტიკა ხშირად ხასიათდება სიმბოლური ფორმებით, ფენოვანი ტექსტურებით და შინაგან სამყაროსთან ღრმა კავშირით. მის ნამუშევრებში ფიგურები ჩნდებიან ცვალებად მდგომარეობებში — არც ბოლომდე ფიქსირებულნი და არც სრულად განსაზღვრულნი — და ქმნიან ვიზუალურ ენას, რომელიც ფსიქოლოგიურ, მითოლოგიურ და გარემოსეულ ცვლილებებს ასახავს.

სოფოს ინტერესი წინაპართა მეხსიერების, ქალური ყოფნისა და სპეკულაციური ტრანსფორმაციის მიმართ მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს მის ვიზუალურ ლექსიკას. იგი ფოლკლორის, ბუნებისა და სიზმრის ლოგიკის ელემენტებს ეყრდნნობა, რათა შექმნას ღია ნარატივები — სივრცეები, სადაც პირადი და კოლექტიური ერთმანეთს კვეთს.

მისი პრაქტიკის ცენტრში დგას საზღვრების უწყვეტი კვლევა: საკუთარ თავსა და სხვას შორის, სხეულსა და პეიზაჟს შორის, წარსულსა და მომავალს შორის. ინტუიციური კომპოზიციისა და სიმბოლური გამოსახულებების მეშვეობით იგი მაყურებელს იწვევს სამყაროში, რომელიც ერთდროულად ინტიმურიცაა და მასშტაბურიც, ნაცნობიც და უცნაურიც.

მამალაძის ნამუშევრები ძლიერად ეხმიანება დღევანდელობას და ეხება ყოველდღიური ცხოვრების სირთულეებსა და ჩვენი დროის მწვავე შეკითხვებს. მისი ვიზუალური ნარატივები ირეკლავს გარდამავალ სამყაროსთან დაკავშირებულ გამოწვევებს — გარემოს დეგრადაციას, კულტურულ ჰიბრიდულობას და სწრაფი ცვლილებების ეპოქაში კუთვნილების ძიებას.

იგი კვლავაც აქტიურად მონაწილეობს გამოფენებსა და პროექტებში როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო სივრცეში და საკუთარ განვითარებად პრაქტიკას მრავალფეროვან აუდიტორიას უზიარებს.

არტისტის განცხადება (Artist Statement)

ჩემი ნამუშევრები არის მცდელობა, მითოლოგიისა და სიმბოლიზმის ენით ვისაუბრო იმ უხილავ ძალებზე, რომლებიც მუდმივად მოქმედებს ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ეს არის რაღაც, რაც სიტყვებს სცდება, თუმცა ძალიან ახლოსაა ჩვენთან.

თითოეული ნამუშევარი შინაგანი პროცესის გამოხატულებაა — იმ მდგომარეობების, სადაც რეალობა და წარმოსახვა ერთმანეთს ერწყმის. ამ პროცესში მე დიალოგს ვიწყებ არაცნობიერთან, არქეტიპებთან, ძველი მითების ფრაგმენტებთან, რომლებიც დღესაც ცოცხლობენ ჩვენს სხეულსა და მეხსიერებაში.

სიმბოლოები ჩემთვის ერთგვარი გამოცანებია. მაგალითად, ქალის ფიგურა ხშირად ჩნდება როგორც გამტარი, როგორც მედიუმი, რომელსაც ერთდროულად მოაქვს ტკივილიც და შვებაც, შიშიც და ძალაც. ხშირად ვიყენებ ბავშვობის მივიწყებულ საგნებსა და ამბებსაც, რათა გავაძლიერო ნოსტალგია, შევქმნა მაყურებლისთვის ნაცნობი განწყობა, შევეხო მათ გულს და სამუდამოდ დავტოვო პატარა კვალი.

ეს ნამუშევრები პასუხებს არ იძლევა — ისინი უფრო კითხვებს სვამენ. და ზოგჯერ სწორედ ეს კითხვები იქცევა პასუხებისკენ გზამკვლევად. ჩემი ხელოვნება ერთი დიდი პროექტია, რომელიც ამავდროულად ვიზუალური ენის ძიებაცაა — იმ მომენტისთვის, როდესაც სიტყვები უკვე აღარ არის საკმარისი. მაშინ მხოლოდ ფერი, ფორმა და სიმბოლო რჩება. ხანდახან ფიგურები ერთიანდება — ქალი და თევზი ერთ არსებად იქცევა, ან ცხოველი ერწყმის ადამიანის სახეს და ქმნის რაღაც სხვას — რაღაც შუალედურს, არც სრულად ადამიანურს და არც მხოლოდ ცხოველურს, არამედ სიმბოლურს.

ჩემი შემოქმედებითი პროცესიც სწორედ ამას ჰგავს. არაფერი არის სტატიკური. ყველაფერი ბევრად უფრო სწრაფად და არაპროგნოზირებად ხდება, ვიდრე წარმოგვიდგენია.

ხშირად ვიცვლი მასალებს, გადავდივარ მცირე ფორმატიდან უზარმაზარ ტილოებზე — ეს ერთგვარ თამაშს ჰგავს, რომელსაც ვცდილობ ავყვე.

დღევანდელ გლობალიზებულ ეპოქაში, როდესაც თითქოს ყველაფერთან ვართ დაკავშირებულები, ხშირად საკუთარ თავში ვიკარგებით. ეს ნამუშევრები არის მცდელობა, კვლავ დავუკავშირდეთ არაცნობიერს, ჩვენს პირად არქეტიპებს, იმ სივრცეს, სადაც ყველაფერი ერთდროულად სუნთქავს.

ჩემს ფერწერაში ხშირად ვთამაშობ საზღვრებით — საკუთარ თავსა და სხვას შორის, წარსულსა და აწმყოს შორის, რეალობასა და სიზმარს შორის — და ვთავაზობ ვიზუალურ ენას, რომელიც ერთდროულად ინტიმურიცაა და ფართოც. საბოლოოდ, მსურს, რომ ჩემი ხელოვნება სარკედ იქცეს, რომელიც მაყურებელს დაეხმარება ადამიანური განცდების მრავალფეროვნებისა და სიღრმის დანახვაში და ნამუშევარში საკუთარი თავის ნაწილების აღმოჩენაში.

და ბოლოს, ვცდილობ შევქმნა ნამუშევრები, რომლებიც ერთდროულად არის დანებებაც და ლოცვაც.

რჩეული გამოფენები
• Jackson’s Art Prize-ის ფარგლებში, ლონდონი, 2026 — Faye Wei Wei-ს (ჟიურის არჩევანი) ჯილდოს გამარჯვებული
• ჯგუფური გამოფენა “Humanity”, CICA Museum, სეული, სამხრეთ კორეა, 2026
• მონაწილეობა SWAB Barcelona Art Fair 2025-ში
• Hampstead Art Society-ის People’s Choice Award-ის გამარჯვებული, “Eight Gallery”, ლონდონი, 2025. ასევე Michael Harding Paints Best Young Artist Award-ის გამარჯვებული
• Hampstead Art Society-ის ორგანიზებული ჯგუფური გამოფენა “Eight Gallery”-ში, ლონდონი, 2025
• ჯგუფური გამოფენა “DISCIPLINE[S]”, კანი (Aix Provence), საფრანგეთი, 2025
• ჯგუფური გამოფენა “Echoes of Yesterday”, LoosenArt Gallery, რომი, იტალია, 2025
• მონაწილეობა გამოფენაში “Slow sun”, The Why Not Gallery, თბილისი, საქართველო, 2024
• სოლო გამოფენა “Schau in meine Welt”, Haus Storck of Martin Rennert and Ekaterina Köhler, ბერლინი, გერმანია, 2023
• სოლო გამოფენა თბილისში “Hekate”, ATINATI’S Gallery (Ria Keburia Foundation-ის წარდგენით), 2023